ખરીદી પહેલાં કાનૂની ચકાસણી શા માટે જરૂરી?
મિલકત ખરીદી એ મોટું નાણાકીય અને કાનૂની નિર્ણય છે. ફક્ત ભાવ કે લોકેશન પર આધારિત નિર્ણય લેવો જોખમકારક થઈ શકે છે. યોગ્ય લીગલ ડ્યુ ડિલિજન્સ વિના ભવિષ્યમાં ટાઇટલ વિવાદ, ટેક્સ બાકી, અનધિકૃત બાંધકામ અથવા કબજાના પ્રશ્નો ઊભા થઈ શકે છે.
પ્રી-પરચેઝ ચેકલિસ્ટ
1. ટાઇટલ ચકાસણી
- છેલ્લા 30 વર્ષના દસ્તાવેજોની ચેઇન
- ઓરિજિનલ ટાઇટલ ડીડ
- કોઈ બોજો, લોન અથવા લીયન છે કે નહીં
- માલિકી સ્પષ્ટ અને વિવાદરહિત છે કે નહીં
2. જમીન અને રેકોર્ડ
- 7/12 ઉતારો
- 8-A ઉતારો
- મ્યુટેશન એન્ટ્રી
- પ્રોપર્ટી કાર્ડ
- સર્વે પ્લાન
3. મંજૂરી અને ક્લિયરન્સ
- બિલ્ડિંગ પ્લાન મંજૂરી
- કમ્પ્લીશન અથવા ઓક્યુપન્સી પ્રમાણપત્ર
- RERA નોંધણી
- સોસાયટી અથવા બિલ્ડરની મંજૂરી
4. ટેક્સ અને યુટિલિટી
- પ્રોપર્ટી ટેક્સ ચૂકવાયેલ છે કે નહીં
- વીજળી અને પાણીના બિલ ક્લિયર છે કે નહીં
- મેન્ટેનન્સ બાકી છે કે નહીં
5. વેચનારની ચકાસણી
- ઓળખદસ્તાવેજો
- POA હોય તો તેની માન્યતા
- જોડિયા માલિકોની સંમતિ
- વારસાગત કેસમાં બધા વારસોની સ્થિતિ
દસ્તાવેજ ચકાસણીની પ્રક્રિયા
પહેલું પગલું
- વેચનાર પાસેથી બધા દસ્તાવેજોની નકલ મેળવો
- અગાઉના સેલ ડીડ, ટેક્સ રસીદ અને મંજૂરીઓ ચકાસો
બીજું પગલું
- દસ્તાવેજોનું લીગલ ઓપિનિયન લો
- જરૂરી હોય તો ટાઇટલ સર્ચ કરાવો
ત્રીજું પગલું
- સબ-રજીસ્ટ્રાર કચેરીમાં નોંધ ચકાસો
- નગરપાલિકા અથવા તાલુકા રેકોર્ડ મેળવો
- પ્રોજેક્ટ હોય તો RERA સ્થિતિ તપાસો
રેડ ફ્લેગ્સ
તરત જ સાવચેત થવાની પરિસ્થિતિ
- મૂળ દસ્તાવેજો ગાયબ હોવું
- માલિકી અંગે અસસ્પષ્ટતા
- પેન્ડિંગ કોર્ટ કેસ
- બાકી ટેક્સ
- અનધિકૃત બાંધકામ
ચેતવણીરૂપ સંકેતો
- ખૂબ જ તાકીદમાં વેચાણ
- દસ્તાવેજો બતાવવા અનિચ્છા
- માત્ર કેશમાં ટ્રાન્ઝેક્શન કરવાની માંગ
- બજાર ભાવ કરતાં અસામાન્ય રીતે ઓછી કિંમત
મિલકતના પ્રકાર મુજબ વધારાની ચકાસણી
કૃષિ જમીન
- જમીનનો ઉપયોગ
- NA પરમિશન
- કલેક્ટર મંજૂરી
- કૃષિકર હોવાની શરતો
ફ્લેટ અથવા એપાર્ટમેન્ટ
- સોસાયટી રચના
- શેર સર્ટિફિકેટ
- પાર્કિંગ એલોટમેન્ટ
- કોમન એરિયા હકો
કમર્શિયલ મિલકત
- ઝોનિંગ પાલન
- ટ્રેડ લાઇસન્સ
- GST અથવા ભાડા સંબંધિત મુદ્દા
ખરીદી પછીના તરત કરવાના પગલાં
- સેલ ડીડ રજીસ્ટ્રેશન
- મ્યુટેશન એન્ટ્રી
- યુટિલિટી ટ્રાન્સફર
- સોસાયટી ટ્રાન્સફર
- ટેક્સ રેકોર્ડ અપડેટ
અંતિમ સલાહ
લીગલ વેરિફિકેશનમાં ખર્ચ બચાવવાનો પ્રયત્ન ઘણી વખત ભવિષ્યમાં વધારે નુકસાન કરાવે છે. જો કોઈ મુદ્દા અંગે શંકા હોય તો એગ્રીમેન્ટ અથવા ચુકવણી પહેલાં કાનૂની સલાહ લેવી શ્રેષ્ઠ છે.